a, ab, abs

 a, ab, abs, przyim. z abl. a kładzie się przed spółgł.; ab zwykle przed samogł. [także przed h], jak też przed spółgł.; abs (w złożeniu) przed t, c, qu;
I) na oznaczenie miejsca w przestrzeni: od, z, ze; 1. na określenie pochodzenia miejscowego: od, z; a summo caelo; 2. dla podania pobudki: dla, ze względu na, wobec; a templo tuo wobec świątyni Twojej (Ps 67, 30); dla, przed a gemitu cordis mei (Ps 37, 9); 3. na oznaczenie strony, od której się coś ogląda, lub z której się coś zaczyna: od, na, w, z, przy, obok: cadent a latere tuo (Ps 90, 7); a dectris po prawicy; 4. na uwydatnienie oddalenia, odstępu, rozdziału: od, bez, przed, z dala: qui fornicatur abs te; occultatum a te nie był tajna przed Tobą (Ps 138, 15);
II) na określenie czasu: od, począwszy od, bezpośrednio po, od czasu;
III) na uwydatnienie innych stosunków, a mianowicie: 1) na wskazanie sprawcy, założyciela: od, przez cuius est auxilium abs te (Ps 83, 6); 2. dla bliższego określenia: względnie, odnośnie; dla porównania (w hebraizmach w znaczeniu: quam niż): nihil enim minus fui ab iis (= quam ii) (2 Cor. 12, 11); więcej niż a te quid volui super terram (Ps 72, 25); ze względu na, według, stosownie magnus a virtute; wbrew a desidero meo; 3. dla oznaczenia szczególnych zdań, czynności: ab epistulis sekretarz; consiliarius ab intimis tajny radca; a sacris confessionibus esse alicui byc czyimś spowiednikiem; 4. przy pass. i słowach nieprzech. na oznaczenie przyczyny, powodu, lub sprawcy jakiegoś skutku: od, przez, z, n; 5. przen. odstęp, różnica.

Ks. dr Alojzy Jougan, Słownik kościelny łacińsko-polski, wyd. III (1958), s. 1